Behandeling loverboy- slachtoffers

Kwetsbare doelgroepDepositphotos 1098199 xsloverboyvierkant

Tahita (15) viel in handen van een loverboy. “In het begin was hij heel charmant, hij deed alles voor me. Met mijn ouders had ik vaak ruzie, daarom liep ik weg van huis, ik wilde bij hem zijn. Maar hij bleek niet zo lief als ik dacht. Hij en zijn vrienden hebben me misbruikt en geslagen. Later moest ik ook als prostituee voor hem werken.” BJ is gespecialiseerd in de behandeling van loverboy-slachtoffers. Een kwetsbare doelgroep, want bijna altijd spelen er ook andere problemen die de kwetsbaarheid van de tiener verhogen. Bijvoorbeeld persoonlijkheidsproblemen (denk aan een hechtingsstoornis) of problemen in het gezin (vechtscheiding, verslaving of psychiatrische problemen). “Vaak gaat het om meisjes die moeilijk hun grenzen kunnen aangeven”, vertelt Mar-leen Vergeldt, behandelcoördinator bij BJ. “Ze hebben een laag zelfbeeld, gaan heel ver om aardig gevonden te worden en ergens bij te horen.” Er wordt gesproken over ‘loverboy-slachtoffers’ als er sprake is van uitbuiting, maar de doelgroep die bij BJ terecht komt is breder. “We behandelen ook meisjes die door hun seksueel uitdagende gedrag, hunkerend naar aandacht en erkenning, steeds weer de verkeerde vriendjes aantrekken.”

Rechterlijke machtiging

“Gesloten opname is vaak het laatste redmiddel”, zegt Marleen. “Meestal is er al eerder ambulante begeleiding geweest of verblijf in een open behandelgroep, maar zonder resultaat. Ouders zitten met de handen in het haar. De greep van de loverboy is te sterk, het meisje raakt steeds verder verwijderd van haar familie, verliest haar vrienden, blijft weg van school en gaat aan de drugs. De situatie wordt zo risicovol dat het meisje fysiek beschermd moet worden.” Om een loverboy-slachtoffer te laten opnemen is een machtiging van de kinderrechter nodig. De meisjes komen terecht binnen de JeugdzorgPlus-afdeling van BJ, waar ze verblijven in een gesloten behandelgroep op Vreekwijk in Deurne.

Behandeling

loverboyGemiddeld verblijft een meisje negen maanden bij BJ. Daar kan ze tot rust komen, het trauma ver-werken en leren om goede keuzes maken voor de toekomst. In het begin van de opname is er veel weerstand, want de meeste meisjes komen niet uit vrije wil. Tahita: “Ik probeerde weg te lopen, want ik was nog zo verliefd op die jongen. Ik deed alles om weer met hem in contact te komen.” Om te voorkomen dat een meisje er vandoor gaat en weer in handen valt van haar loverboy, wordt ze de eerste tijd afgeschermd van de buitenwereld. Ze woont in een gesloten groep op Vreekwijk, gaat naar school op het terrein en heeft daar een vrijetijdsbesteding. Drugs, telefoon en internet zijn verboden. Tijdens het verblijf krijgt ze een behandeling op maat, variërend van traumaverwerking tot het vergroten van zelfvertrouwen en weerbaarheid, leren aangeven van grenzen en omgaan met seksualiteit en intimiteit. Per individu wordt gekeken welke behandeling nodig is. BJ biedt een breed scala aan therapievormen, waaronder EMDR, PMT, contextuele therapie, Girlstalk, dramatherapie en cognitieve gedragstherapie.

Fasen

Volgens Marleen duurt het maanden of soms zelfs jaren voordat een meisje snapt dat de loverboy niet goed voor haar was. “Deze meisjes hebben tijd nodig om tot inzicht komen.” Daarom is de behandeling in fasen verdeeld. “In het begin is er weinig bewegingsruimte, maar als het meisje laat zien dat ze meer aankan, krijgt ze stap voor stap meer vrijheid en verantwoordelijkheid. De risico’s wegen we uiterst zorgvuldig af. Na een aantal weken mag ze voor het eerst een weekend op verlof naar huis en gaat er altijd iemand mee. Ook telefoongesprekken vinden plaats onder begeleiding. Als het goed gaat, mag een meisje overstappen naar adolescentengroep Bariet, ook op het terrein van Vreekwijk, waar we haar voorbereiden op terugkeer naar huis of zelfstandig wonen. We begeleiden haar onder meer bij het opbouwen van een positief sociaal netwerk, een zinvolle vrijetijdsbesteding, schoolkeuze en bij het omgaan met social media.”

Ouders

Ook aan de ouders wordt veel aandacht besteed tijdens de behandeling. “De meeste ouders hebben het heel moeilijk met het feit dat hun kind gesloten is geplaatst. Ze hebben het gevoel dat ze gefaald hebben”, aldus Marleen. “Ouders hebben, net als hun kind, tijdDepositphotos 23477437 xsloverboy nodig om te verwerken wat er gebeurd is, en daar begeleiden we hen intensief bij. Ze verliezen nooit de regie, ook al is hun dochter tijdelijk uit huis geplaatst. Van het allereerste begin werken we samen. Op de eerste plaats om het contact te herstellen met hun dochter, waarbij we gebruik maken van bijvoorbeeld contextuele gezinstherapie, gezinsbegeleiding of MDFT. Daarnaast leren we de ouders bepaalde vaardigheden die nodig zijn om terugval te voorkomen.” Ik merk dat de meeste ouders uiteindelijk opgelucht zijn als hun kind hier is. Ze zien hoe hun dochter opbloeit bij de vaste structuur in het dagprogramma, dat ze weer een dag-nacht ritme krijgt en naar school gaat. ‘Jullie hebben me ons kind teruggegeven’, kregen we laatst te horen van een moeder.”

Na afloop

Na afloop van de behandeling gaan de meeste meisjes terug naar huis. Een enkeling stapt over naar een open groep of gaat een traject in richting zelfstandig wonen. Tahita vond 9 maanden uiteindelijk te kort, ze durfde nog niet naar huis. “Ik vroeg of ik nog iets langer op Vreekwijk mocht blijven. Ik wilde op een veilige plek mijn school afmaken en van binnenuit sterker worden. De rechter vond dat goed. Daarom mocht ik nog 3 maanden blijven, tot de zomervakantie. Tegen mijn loverboy heb ik uiteindelijk aangifte gedaan, ik hoop dat ze hem kunnen oppakken. Achteraf snap ik niet hoe ik zo verliefd kon zijn. Die jongen heeft me mishandeld en dreigde me te vermoorden. Bij BJ heb ik ingezien dat ik de moeite waard ben om met respect behandeld te worden. Ik kijk niet graag meer terug, maar liever vooruit. Van de drugs blijf ik af en na de zomer wil ik starten met de kappersopleiding.”

Landelijk actieplan

In december 2014 presenteerde de landelijke commissie Azough een actieplan voor de aanpak van meisjesslachtoffers van loverboys. De Commissie werd ingesteld op initiatief van diverse jeugdzorgorganisaties, waaronder Bijzonder Jeugdwerk, die het aantal slachtoffers van loverboys zien toenemen en zich daar zorgen over maken. In het actieplan staan afspraken die de organisatie zijn overeen gekomen, zoals een betere signalering en het ontwikkelen van een registratieprocedure voor minderjarige slachtoffers. Ook is afgesproken deze meiden voortaan in een meidengroep op te vangen, tenzij er zwaarwegende argumenten zijn dit niet te doen. De samenwerking met politie en justitie wordt verder uitgewerkt en er komt een overzicht van beschikbare effectieve behandelingen. Binnen Bijzonder Jeugdwerk is al een groot deel van de afspraken gerealiseerd.

Meer weten?

Lees ook het actieplan aanpak meisjesslachtoffers van loverboys. Voor meer info over de gesloten behandeling van meisjes, mail naar Marleen Vergeldt. Voor meer info over de kwaliteit van JeugdzorgPlus bij BJ, lees de evaluatie van de Inspectie Jeugd-zorg.